Biến chứng cấy Implant: Dấu hiệu nhận biết, nguyên nhân và cách xử lý

Bác sĩ chuyên khoa giải đáp:

Biến chứng cấy Implant gồm nhiễm trùng, chảy máu khó cầm, tổn thương dây thần kinh hoặc xoang hàm, trụ không bám chắc vào xương và lỏng hoặc gãy linh kiện, mùi hôi khó chịu quanh vị trí cấy trụ, những tình trạng này có thể xuất hiện ngay sau phẫu thuật hoặc sau nhiều năm sử dụng.

Đau tăng, sưng lan rộng, chảy mủ, tê kéo dài hoặc răng lung lay là dấu hiệu cần khám sớm.

Biến chứng có thể xuất hiện ngay sau cấy ghép hoặc sau nhiều năm sử dụng.

Lỏng vít hoặc hỏng răng sứ có thể sửa chữa mà vẫn giữ trụ nếu trụ còn chắc trong xương.

Viêm quanh Implant có thể gây tiêu xương, còn trụ mất liên kết với xương có thể phải tháo bỏ.

Vệ sinh đúng cách, kiểm soát bệnh nền và tái khám giúp giảm nguy cơ biến chứng.

1. Phân biệt sưng đau thông thường với dấu hiệu biến chứng sau cấy ghép

Sưng đau thông thường có xu hướng giảm dần sau 5-7 ngày cấy ghép trụ, còn tình trạng đau tăng, sưng lan rộng, chảy mủ hoặc răng lung lay là những biểu hiện cần được bác sĩ kiểm tra sớm. Không thể chỉ dựa vào số ngày sau phẫu thuật để kết luận có biến chứng hay không.

So sánh sưng đau thông thường và các dấu hiệu bất thường sau cấy ghép Implant.

Theo nghiên cứu được đăng tải trên NHS: Trong 24-48 giờ đầu, sưng và bầm có thể rõ hơn tùy phạm vi phẫu thuật. Tuy nhiên, nếu sưng đau tăng trong những ngày tiếp theo, cần liên hệ bác sĩ thay vì chờ đủ 5-7 ngày. 

2. Các biến chứng cấy Implant thường gặp 

Biến chứng có thể ảnh hưởng đến mô quanh vị trí cấy, liên kết giữa trụ với xương hoặc các linh kiện nâng đỡ răng sứ. Xác định đúng bộ phận bị ảnh hưởng giúp tránh nhầm lẫn giữa hỏng phục hình và hỏng thân trụ.

Sưng đau, chảy dịch là biến chứng có thể xuất hiện trên hệ thống răng Implant

• Nhiễm trùng chỗ cấy trụ: Nướu sưng đỏ, đau tăng, có mủ hoặc dịch hôi, nếu nhiễm trùng lan rộng có thể kèm sốt.
• Tổn thương dây thần kinh: Môi, cằm hoặc lưỡi bị tê, châm chích hoặc giảm cảm giác kéo dài sau khi thuốc tê đã hết tác dụng.
• Tổn thương xoang hàm: Khi cấy răng hàm trên, trụ hoặc dụng cụ phẫu thuật có thể làm tổn thương xoang nằm phía trên chân răng, gây vấn đề như viêm xoang.
• Trụ không bám chắc vào xương: Sau khi cấy, trụ không gắn chắc với xương hoặc đã chắc nhưng về sau bị lỏng, khiến thân trụ di chuyển trong xương.
• Viêm nướu quanh Implant: Nướu quanh trụ sưng đỏ, dễ chảy máu khi chải răng nhưng xương nâng đỡ chưa bị mất do viêm.
• Viêm quanh Implant gây tiêu xương: Viêm không chỉ ở nướu mà đã làm mất dần xương giữ trụ, có thể kèm chảy máu, chảy mủ và khiến trụ lung lay ngày càng nhiều.
• Lỏng vít, gãy vít hoặc hỏng răng sứ: Răng phía trên có thể lung lay, xoay, bong hoặc vỡ dù trụ trong xương vẫn chắc.

Theo báo Sài Gòn Giải Phóng, bác sĩ Lê Đức Lánh tại Bệnh viện Đại học Y Dược từng ghi nhận các trường hợp viêm xoang mạn tính sau cấy Implant không đúng kỹ thuật. Dẫn chứng này cho thấy tổn thương xoang là biến chứng đã được ghi nhận thực tế, nhưng bài báo không cung cấp tỷ lệ mắc.

3. Nguyên nhân gây biến chứng và yếu tố làm tăng nguy cơ

Biến chứng có thể liên quan đến kỹ thuật cấy ghép của bác sĩ, thủ thuật được thực hiện tại môi trường không đáp ứng điều kiện vô khuẩn, điều kiện xương, phục hình hoặc sức khỏe và thói quen chăm sóc răng miệng của mỗi người. 

Nguyên nhân gây biến chứng cấy ghép Implant

• Vi khuẩn gây nhiễm trùng: Dụng cụ không được vô trùng đúng cách hoặc mảng bám tích tụ quanh trụ có thể tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển, gây sưng nướu, chảy mủ và mất xương giữ trụ.
• Đặt trụ sai vị trí hoặc làm tổn thương xương khi phẫu thuật: Trụ đặt quá sâu, sai hướng hoặc khoan xương không đúng kỹ thuật có thể làm tổn thương mạch máu, dây thần kinh, xoang hàm và ảnh hưởng khả năng bám chắc của trụ.
• Lực nhai dồn quá mạnh lên răng Implant: Răng sứ chạm trước các răng khác khi cắn, nghiến răng hoặc thiết kế răng không phù hợp có thể khiến vít bị lỏng, gãy vít hoặc vỡ sứ.
• Trụ không đủ vững trong giai đoạn đầu: Xương nâng đỡ không đủ hoặc vùng mới cấy chịu lực quá sớm có thể khiến trụ di chuyển, cản trở quá trình gắn chắc với xương.

Hút thuốc lá làm tăng nguy cơ gây biến chứng đào thải trụ Implant

Yếu tố làm tăng nguy cơ biến chứng

• Hút thuốc lá: Làm giảm khả năng hồi phục của mô và giảm cơ hội trụ bám chắc vào xương.
• Tiểu đường chưa được kiểm soát: Đường huyết cao kéo dài khiến vết mổ hồi phục chậm và dễ nhiễm trùng hơn.
• Xương hàm bị tiêu nhiều: Xương quá mỏng hoặc thiếu chiều cao có thể không đủ giữ trụ, cần đánh giá trên phim trước khi lựa chọn phương án cấy ghép.
• Có tiền sử viêm nha chu: Cần theo dõi kỹ mô quanh Implant và duy trì vệ sinh, tái khám để hạn chế viêm tái phát.
• Sử dụng một số thuốc: Corticoid kéo dài hoặc thuốc chống hủy xương như bisphosphonate cần được bác sĩ xem xét trước phẫu thuật, nguy cơ phụ thuộc loại thuốc, liều và thời gian dùng, không tự ý ngừng thuốc.
• Vệ sinh kém và bỏ tái khám: Mảng bám không được làm sạch làm tăng nguy cơ viêm, còn bỏ kiểm tra khiến lỏng vít hoặc mất xương quanh trụ chậm được phát hiện.

4. Phương pháp điều trị biến chứng trụ Implant

Trụ có thể được giữ lại khi vẫn vững trong xương và vấn đề nằm ở nướu hoặc linh kiện phía trên, còn thân trụ đã mất liên kết với xương hoặc gãy có thể phải tháo bỏ.

Siết lại vít lỏng để bảo toàn trụ là phương pháp được bác sĩ ưu tiên khi xử lý biến chứng Implant

• Lỏng vít hoặc hỏng mão sứ: Bác sĩ kiểm tra kết nối, khớp cắn và linh kiện trước khi siết lại vít, gắn lại mão hoặc thay bộ phận hỏng. Chỉ siết vít mà không xử lý nguyên nhân có thể khiến tình trạng lỏng tiếp tục tái diễn.
• Viêm niêm mạc quanh Implant: Điều trị tập trung vào làm sạch mảng bám và hướng dẫn khách hàng vệ sinh răng miệng đúng cách.
• Viêm quanh Implant kèm mất xương: Cần làm sạch, loại bỏ yếu tố gây viêm bằng thuốc và đánh giá tình trạng đáp ứng điều trị của khách hàng. Trong trường hợp phải tháo bỏ trụ cũ, khả năng tái tạo xương phụ thuộc hình dạng khuyết xương và khả năng hồi phục thực tế của mỗi người. 
• Thân trụ mất tích hợp hoặc gãy: Bác sĩ cân nhắc tháo bỏ trụ cũ, xử lý vùng tổn thương lên kế hoạch cấy lại trụ Implant mới. 

5. Chăm sóc và tái khám để hạn chế biến chứng

Giảm nguy cơ biến chứng cần kết hợp kiểm soát sức khỏe, vệ sinh đúng từng giai đoạn và theo dõi sau khi đã gắn răng sứ. Ăn nhai bình thường không có nghĩa là có thể bỏ lịch kiểm tra.

• Trước cấy ghép: Khai báo bệnh nền, thuốc đang sử dụng và thói quen hút thuốc, điều trị các vấn đề răng miệng theo chỉ định.
• Ngay sau phẫu thuật: Chăm sóc vùng mổ và dùng thuốc theo hướng dẫn riêng, tránh tự chọc, xịt rửa mạnh hoặc tác động lên vùng mới cấy.
• 7-14 ngày sau điều trị: Có thể được hẹn kiểm tra vết mổ và cắt chỉ nếu cần, tùy loại chỉ và kế hoạch của bác sĩ. 
• Sau khi răng ổn định: Làm sạch quanh răng Implant bằng dụng cụ phù hợp, kiểm tra định kỳ theo nguy cơ cá nhân và báo bác sĩ khi có thay đổi.
• Trong quá trình sử dụng: Tránh hút thuốc, kiểm soát bệnh nền và kiểm tra khi có cảm giác cộm, thay đổi khớp cắn hoặc linh kiện mất ổn định.

Với tình trạng của khách hàng Nguyễn Văn Hùng, Implant lung lay kèm chảy máu sau 8 tháng cấy ghép, anh cần quay lại cơ sở nha khoa thực hiện dịch vụ ban đầu và mang theo các giấy tờ bảo hành để được hỗ trợ kịp thời và hưởng các quyền lợi bảo hành. Ngoài ra, anh hạn chế ăn nhai vào vùng tổn thương để tránh biến chứng trở nặng hơn.