Dị ứng kim loại khi cấy Implant có nguy hiểm không? Cách nhận biết và xử lý

Nguyễn Kỳ Duyên (26 tuổi – Cần Thơ) hỏi: Em bị dị ứng kim loại, đeo đồng hồ hay vòng bạc là mẩn đỏ hết tay, trường hợp như em thì chọn trụ titanium hay trụ zirconia ạ?

Bác sĩ chuyên khoa trả lời: 

Dị ứng kim loại khi cấy Implant rất hiếm gặp vì trụ Implant thường được làm từ Titanium có khả năng tương thích sinh học cao với xương hàm, tuy nhiên nguy cơ dị ứng vẫn có thể xảy ra do thành phần vật liệu, trụ Implant kém chất lượng, quá trình cấy ghép không đúng kỹ thuật.

Nguyên nhân: Vật liệu không rõ nguồn gốc, phản ứng với Titanium, mão sứ, Abutment.

Biểu hiện: Sưng đỏ, ngứa, nóng rát quanh Implant 

Implant Titanium có thể cấy ghép cho người có tiền sử dị ứng kim loại

1. Nguyên nhân gây dị ứng kim loại sau cấy Implant

Dị ứng kim loại sau cấy Implant rất hiếm gặp, có thể liên quan đến thành phần vật liệu, phản ứng quá mẫn với Titanium, sự giải phóng ion kim loại hoặc hợp kim trong phục hình răng.

Trụ Implant kém chất lượng là nguyên nhân chính gây dị ứng sau cấy ghép

• Trụ Implant hoặc vật liệu kém chất lượng: Trụ không rõ nguồn gốc, thiếu thông tin thành phần có nguy cơ chứa tạp chất hoặc hợp kim gây kích ứng. Nickel là một trong những kim loại thường gây dị ứng tiếp xúc.
• Phản ứng quá mẫn với Titanium: Dù có độ tương thích sinh học cao, Titanium vẫn có thể liên quan đến phản ứng bất dung nạp ở một số người, nhưng rất hiếm gặp.
• Ăn mòn và giải phóng ion kim loại: Môi trường acid, lực nhai và ma sát có thể làm giải phóng ion hoặc vi hạt Titanium, góp phần kích thích phản ứng viêm quanh Implant.
• Abutment và mão răng chứa kim loại: Hợp kim chứa Nickel, Cobalt hoặc Chromium trong phục hình có thể gây dị ứng tiếp xúc, sưng đỏ hoặc kích ứng niêm mạc ở người nhạy cảm.
• Hiện tượng dòng điện miệng (Galvanism): Các kim loại khác nhau trong khoang miệng có thể tạo dòng điện yếu, gây tê rần, vị kim loại hoặc khó chịu nhưng không phải phản ứng dị ứng thực sự.

Theo nghiên cứu của Sicilia và cộng sự (2008) trên 1.500 người cấy ghép Implant, tỷ lệ có phản ứng dương tính với xét nghiệm dị ứng Titanium là 0,6% (9/1.500 người). Kết quả cho thấy phản ứng nghi ngờ dị ứng Titanium rất hiếm gặp, tuy nhiên đây là tỷ lệ ghi nhận trong một nghiên cứu, không phải nguy cơ chung áp dụng cho mọi người cấy Implant.

2. Dấu hiệu nhận biết dị ứng kim loại cấy Implant

Dị ứng hoặc phản ứng bất lợi với vật liệu Implant có thể gây kích ứng niêm mạc, sưng đỏ và khó chịu kéo dài quanh vùng cấy ghép.

Lợi sưng đỏ kéo dài là dấu hiệu dị ứng Implant

Các dấu hiệu cần chú ý gồm:

• Lợi sưng đỏ kéo dài: Nướu quanh trụ bị viêm dai dẳng, không cải thiện hoặc tái phát.
• Ngứa, nóng rát: Xuất hiện cảm giác kích ứng hoặc tổn thương niêm mạc quanh vùng phục hình.
• Đau nhức bất thường: Đau kéo dài, tăng dần hoặc xuất hiện trở lại sau thời gian hồi phục.
• Thay đổi mô nướu: Chảy máu, tụt nướu hoặc viêm kéo dài quanh Implant.

Những dấu hiệu trên cũng có thể xuất hiện do nhiễm trùng hoặc viêm quanh Implant. Sưng đau thông thường sau phẫu thuật thường giảm dần trong những ngày đầu. Nếu triệu chứng nặng lên hoặc kéo dài, bạn nên đến nha khoa để kiểm tra thay vì tự kết luận bị dị ứng.

3. Cách xử lý khi nghi ngờ dị ứng kim loại Implant

Khi nghi ngờ dị ứng kim loại Implant, cần đến nha khoa ban đầu bạn cấy ghép Implant để kiểm tra nguyên nhân, chụp X-quang, CT Cone Beam (nếu cần thiết) và không tự ý dùng thuốc tại nhà.

Thăm khám bác sĩ nha khoa ngay khi bạn phát hiện dấu hiệu bất thường nghi ngờ bị dị ứng kim loại sau cấy Implant

Thăm khám và xác định nguyên nhân

• Kiểm tra lâm sàng: Đánh giá tình trạng sưng đỏ, ngứa, đau nhức, độ ổn định của trụ và mô nướu quanh Implant.
• Chụp X-quang hoặc CT Cone Beam khi cần: Kiểm tra xương quanh trụ, loại trừ viêm quanh Implant, nhiễm trùng hoặc mất tích hợp xương.
• Đánh giá dị ứng: Kiểm tra thành phần trụ, Abutment, mão răng và tiền sử dị ứng. Có thể chỉ định test áp da với Nickel, Cobalt, Chromium khi nghi ngờ; xét nghiệm này không đủ để xác định bất dung nạp Titanium.

Điều trị theo nguyên nhân và mức độ

• Kích ứng hoặc viêm nhẹ: Bác sĩ chỉ định thuốc giảm đau, tiêu viêm, sử dụng dung dịch sát khuẩn, nước muối để làm giảm tình trạng viêm.
• Dị ứng vật liệu phục hình: Thay Abutment hoặc mão răng chứa thành phần gây dị ứng bằng vật liệu khác.
• Phản ứng nghiêm trọng hoặc Implant không thể bảo tồn: Tháo trụ Implant, điều trị phục hồi mô và xương trước khi lựa chọn phương án thay thế như Implant Zirconia.

Với trường hợp của khách hàng Nguyễn Kỳ Duyên, bác sĩ khuyên bạn nên kiểm tra để xác định chính xác loại kim loại gây dị ứng trước khi cấy Implant. Nếu chỉ dị ứng với niken, crom hoặc coban, bạn vẫn có thể sử dụng trụ Titanium sau khi được đánh giá phù hợp. Trường hợp nghi ngờ dị ứng Titanium, bác sĩ có thể thay thế trụ Zirconia không chứa kim loại.

4. Giải đáp thắc mắc về dị ứng kim loại khi cấy Implant

Người bị dị ứng kim loại có trồng răng Implant được không?

Có. Người bị dị ứng kim loại vẫn có thể trồng răng Implant vì dị ứng niken, crom hoặc coban không có nghĩa là bạn cũng sẽ bị dị ứng Titanium. Tuy nhiên, bạn cần thông báo tiền sử dị ứng để bác sĩ đánh giá và lựa chọn vật liệu phù hợp, có thể cân nhắc trụ Zirconia nếu cần tránh Titanium.

Dị ứng kim loại có khiến Implant bị đào thải không?

Có. Phản ứng dị ứng với vật liệu có thể gây viêm kéo dài, ảnh hưởng đến mô và xương quanh trụ, làm tăng nguy cơ thất bại Implant. Tuy nhiên, không phải trường hợp dị ứng nào cũng dẫn đến mất trụ, vì vậy bạn cần thăm khám để xác định chính xác nguyên nhân.

Có cần xét nghiệm dị ứng trước khi cấy Implant không?

Không. Người có tiền sử dị ứng kim loại nên được bác sĩ khai thác bệnh sử và đánh giá nguy cơ trước khi cấy ghép. Xét nghiệm chỉ được chỉ định khi phù hợp và không có xét nghiệm đơn lẻ nào đủ để khẳng định mọi trường hợp dị ứng Titanium. 

Theo Báo Sức khỏe & Đời sống, người có tiền sử dị ứng kim loại cần chủ động thông báo cho bác sĩ để được đánh giá và lựa chọn vật liệu cấy ghép phù hợp.